ساختند و امسال يازده سال است به اتمام رسيده است . عرض كانال به اختلاف از چهل متر فرانسوى تا صد متر است و عمق آن بيست و شش فوت انگليسى تا بيست و نه فوت است كه تقريباً هشت نه ذرع است و طول كانال از پورت‌سعيد تا سوئز هشتاد و پنج ميل انگليسى است و هر ميل انگليس ، هزار و ششصد و نه متر است و صورت لسپس مهندسى را از مفرغ ريخته بالاى سنگى در لنگرگاه سوئز گذاشته‌اند . الحق در حفر اين خندق كمال صنعت و استادى را به كار برده‌اند . وقتى كه به اتمام رسيد ، امپراطور فرانسه و امپراطور روس و امپراطور پروس و امپراطور آمريكا و امپراطور بلجيك و ملكهء انگليس و امپراطور اسپانيول و سلطان عثمانى و خديو مصر و امپراطور اطريش و امپراطور رم و امپراطور سوئد نُروژ و خاقان چين و پادشاه پرتقال و پادشاه برزيل و پادشاه ايطاليا به تماشاى كانال رفته جشن عظيم نمودند و در حقيقت حق داشتند و اتمام چنين امر بزرگى سزاوار جشن بزرگ بوده است و اين كانال را در چهارصدهزار سهم منقسم كرده بودند ، صد و شش سهم آن مخصوص خديو مصر بوده ، در اين سنوات انگليس‌ها از او خريده‌اند و وضع اين كانال در دو جا تغيير به هم رسانيده از دو طرف به صحرا افتاده بحيره شده است و بدين جهت منقسم به سه كانال و دو بحيره مىشود . از پورت‌سعيد كه حركت مىنمايند ، كانال اول است . طول آن چهل و يك ميل است و عرض آن تقريباً در اغلب جاها صد متر است و هشت ميل به آخر كانال مانده كم شده به قدر چهل متر مىشود و سمت غربى آن خشكى و خيابان است كه زير آن لوله كشيده آب رود نيل به پورت‌سعيد آورده‌اند . چوب‌هاى تلگراف را هم در آن طرف نصب كرده‌اند و سمت شرقى آن مرداب است ، چندان عمق ندارد . قايق‌ها در آن حركت مىنمايند و ميان مرداب و كانال اول همان خاكريز است كه در طرف شرقى و به قدر بيست يا سى ذرع فاصله است . بعد از يازده ميل كه از كانال اول مىگذرند تا يك دو ميل ديگر مرداب دور شده خشكى مىشود و زمين ارتفاعى به هم مىرساند ، پس از آن تا دوازده ميل باز آب مرداب نزديك شده ، مثل حالت اول مىشود و در سمت غربى كانال اول نيز در بعضى قطعات زمين ، آب به صحرا افتاده فرا گرفته است . كانال اول كه تمام مىشود ، در نزديكى اسماعيليه كه راه نصف مىگردد ، بحيرهء اولى پديدار مىشود . زمين آن پيش از آن كه آب گيرد ، پست و بلند بوده ، جزاير صغيره در